Từ lần phát sóng radio đầu tiên của Guglielmo Marconi năm 1931 đến kỷ nguyên kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo ngày nay, Radio Vatican kỷ niệm 95 năm phục vụ Đức Giáo hoàng, Tin mừng và các cộng đồng trên toàn thế giới.Thật xúc động khi thấy rằng sau 95 năm, tiếng nói của Radio Vatican vẫn tiếp tục vang vọng khắp thế giới, mang lời loan báo của Tin Mừng, niềm hy vọng và giáo huấn của Người kế vị Thánh Phêrô đến mọi nơi. Nó vượt qua mọi biên giới và khoảng cách, không để ai bị cô độc.
Chúng ta nhớ lại, vào ngày 12/2/1931, người đầu tiên cất tiếng qua các micro của Đài Phát thanh Vatican là nhà khoa học Guglielmo Marconi, người đã được Đức Giáo hoàng Piô XI ủy thác nhiệm vụ thiết kế và xây dựng phương tiện truyền thông kỳ diệu này.
“Cha đẻ của radio” loan báo rằng, lần đầu tiên tiếng nói của Giáo hoàng có thể “được nghe đồng thời trên toàn bề mặt trái đất”. Sau đó, chính Đức Giáo hoàng Piô XI, bằng tiếng Latinh, đã gửi đi sứ điệp phát thanh đầu tiên trong lịch sử Vatican “đến mọi dân tộc và mọi thụ tạo” với những lời thật tuyệt vời.
Trực giác mục vụ ấy của Đức Giáo hoàng cho thấy niềm tin của Giáo hội vào khả năng của công nghệ khi được phục vụ việc truyền thông của con người và sứ mạng của Giáo hội. Đó không chỉ là một thử nghiệm kỹ thuật đơn thuần, mà là một lựa chọn mục vụ rõ ràng: sử dụng những phương tiện tiên tiến nhất của thời đại để chạm tới trái tim con người. Từ khoảnh khắc ấy, Radio Vatican đã bước đi cùng lịch sử: qua các cuộc chiến và các hiệp định hòa bình, qua nghèo đói và trợ giúp, qua tàn phá và tái thiết, qua loại trừ và đón nhận, giữa những biến đổi xã hội, chính trị và công nghệ. Trong mọi hoàn cảnh, Đài vẫn kiên trì mang theo lời loan báo Kitô giáo và ánh sáng hy vọng, và đọc mọi biến cố dưới lăng kính Tin mừng và học thuyết xã hội của Giáo hội.
Cho đến nay, Radio Vatican đã phục vụ dưới 9 triều Giáo hoàng, giúp tìm kiếm và đoàn tụ hàng ngàn người thất lạc trong Thế chiến thứ hai, trở thành ngọn hải đăng trong những năm dài của các chế độ độc tài toàn trị, tường thuật Công đồng Vatican II, các Năm Thánh, những thách đố của Giáo hội hoàn vũ, cũng như vô số cuộc xung đột, như những cuộc xung đột mới đây ở Ucraina, Trung Đông, Congo, Myanmar, Yemen, Syria… Radio Vatican đã và đang là con đường của cầu nguyện, thông tin và đào tạo.
Một đặc điểm nổi bật của Radio Vatican là tính quốc tế và đa văn hóa, nét đặc trưng và là chìa khóa quý giá để đọc hiểu thế giới: các nhân viên của Đài phát thanh của Đức Giáo hoàng đến từ 69 quốc gia, làm việc trong 34 ban biên tập – cùng một ban đa phương tiện – với nhiều ngôn ngữ khác nhau, để vươn tới những vùng ngoại vi cả về địa lý lẫn hiện sinh của thế giới, trao tiếng nói cho những cộng đoàn thường xa các dòng chảy truyền thông lớn, đồng hành với đời sống của các Giáo hội địa phương. Ở nhiều quốc gia, trong nhiều thập niên và đôi khi cho đến nay vẫn vậy, Radio của Đức Giáo hoàng là một sự hiện diện âm thầm nhưng thiết yếu đối với các cộng đoàn Kitô hữu.
Trong những năm gần đây, trong tiến trình cải tổ truyền thông rộng lớn hơn do Đức Thánh Cha Phanxicô khởi xướng, Đài Phát thanh của Đức Giáo hoàng, cùng các thực thể truyền thông khác nhau, được hội nhập vào một hệ thống hiệp nhất và phối hợp hơn của Bộ Truyền Thông. Hành trình này đòi hỏi những thay đổi về tổ chức, chuyên môn và cả tầm nhìn. Đó là một hành trình không đơn giản và vẫn đang tiếp diễn, nhưng luôn được định hướng bởi cùng một mục tiêu: phục vụ Đức Thánh Cha và phục vụ Chân lý, trong một thế giới thay đổi từng ngày, nơi các công cụ và ngôn ngữ đổi mới rất nhanh.
Theo hướng này, các nhân viên được khích lệ bởi những lời mời gọi của Đức Thánh Cha Lêô, người nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ với công việc của Radio Vatican và nhắc lại tầm quan trọng của việc hiệp nhất, phục vụ sự thật và đồng hành với đời sống của Dân Chúa qua một “nền truyền thông không vũ trang và có sức giải trừ”, có khả năng góp phần xây dựng một xã hội huynh đệ hơn, liên đới hơn, hiếu khách hơn, và trong hòa bình.
Radio Vatican đã tạo nên và nuôi dưỡng hệ sinh thái kỹ thuật số của Vatican News, hiện diện bằng 56 ngôn ngữ – gồm chữ viết, lời nói và cả ngôn ngữ ký hiệu – qua sóng phát thanh, vệ tinh, streaming, podcast, mạng xã hội và các nền tảng kỹ thuật số.
Sinh nhật lần thứ 95 của Radio Vatican diễn ra trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, một công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc cả thế giới truyền thông. AI chắc chắn là một trợ giúp quý giá, một công cụ hữu ích, nhưng không thể và không được thay thế con người trong tư duy, sự sáng tạo và phán đoán.
Từ năm 2012, ngày sinh nhật của Radio Vatican cũng trùng với ngày Phát thanh Thế giới do UNESCO thiết lập vào ngày 13/02, và chủ đề năm nay nhắc nhớ rằng “AI là một công cụ, không phải là một tiếng nói”. Cách diễn đạt này rất hòa hợp với Sứ điệp của Đức Thánh Cha nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội 2026, trong đó nhắc đến trách nhiệm cá nhân, sự phân định và giá trị nhân bản không thể thay thế của truyền thông.
Luôn chú ý đến những tiến bộ công nghệ, Radio Vatican chắc chắn khám phá biên cương trí tuệ nhân tạo này, nhưng sẽ không bao giờ từ bỏ xác tín rằng truyền thông là cuộc gặp gỡ giữa người với người, là lời nói phát sinh xuất từ một khuôn mặt, một lương tâm, một trách nhiệm. Theo nghĩa đó, Đài phát thanh của Đức Giáo hoàng tiếp tục làm chứng rằng công nghệ, ngay từ thời khởi đầu với Marconi, là để phục vụ con người chứ không phải ngược lại.
Hôm nay, như năm 1931, Đài phát thanh của Đức Giáo hoàng vẫn tiếp tục sứ mạng: loan truyền sứ điệp Tin mừng, chuyển tải tiếng nói và huấn quyền của Đức Thánh Cha, gặp gỡ các cộng đoàn, lắng nghe, và phục vụ.
Nguồn: vaticannews.va/vi
Để lại một phản hồi