Giới thiệu Bộ Giám mục

Sứ mạng của Bộ Giám mục là trợ giúp Đức Giáo hoàng trong việc tuyển chọn các vị mục tử, những người sẽ được trao phó trách nhiệm chăm sóc các cộng đoàn Giáo hội trong lãnh thổ được ủy thác. Sau khi xác định các linh mục được đề nghị tiến cử vào hàng giám mục, quyết định sau cùng thuộc về Đức Giáo hoàng.

Vào tháng Giêng năm 2023, Đức Thánh cha Phanxicô đã bổ nhiệm Đức Hồng y Robert Francis Prevost, nay là Đức Giáo hoàng Lêô XIV, giữ chức Bộ trưởng Bộ Giám mục, ngài đảm nhận nhiệm vụ này cho đến khi được bầu chọn vào ngai tòa Thánh Phêrô. Thư ký của Bộ là Đức Tổng Giám mục Ilson de Jesus Montanari.

Nhiệm vụ được Giáo hội ủy thác cho Bộ này là trợ giúp Đức Giáo hoàng trong việc chọn lựa các vị mục tử của Dân Thiên Chúa. Cơ quan Giáo triều này chịu trách nhiệm về mọi vấn đề liên quan đến việc thiết lập và tổ chức các Giáo hội địa phương, cũng như việc thi hành thừa tác vụ giám mục trong Giáo hội Latinh, nhưng không phương hại đến thẩm quyền của Bộ Loan báo Tin mừng.

Thẩm quyền

Phạm vi và thẩm quyền của Bộ Giám mục được quy định trong Tông hiến Praedicate Evangelium. Sau khi thu thập đầy đủ thông tin cần thiết và phối hợp với các Giám mục và Hội đồng Giám mục, Bộ có trách nhiệm giải quyết mọi vấn đề liên quan đến việc thành lập, phân chia, hiệp nhất, giải thể và những thay đổi khác của các Giáo hội địa phương và các cơ cấu tổ chức của họ. Bộ cũng xử lý mọi vấn đề liên quan đến việc bổ nhiệm các Giám mục chính tòa, Giám mục hiệu tòa và các Giám quản Tông tòa; cũng như việc từ nhiệm của các Giám mục theo quy định của giáo luật. Ngoài ra, Bộ còn có thẩm quyền đảm nhận việc tổ chức và thẩm định các chuyến viếng thăm ad limina Apostolorum của các Giáo hội địa phương.

Ủy ban Giáo hoàng về châu Mỹ Latinh

Bộ Giám mục cũng đã thiết lập Ủy ban Giáo hoàng về châu Mỹ Latinh, chịu trách nhiệm nghiên cứu những vấn đề liên quan đến đời sống và sự phát triển của các Giáo hội địa phương tại khu vực này. Ủy ban còn thúc đẩy các mối quan hệ giữa các tổ chức Giáo hội hoàn vũ và quốc gia đang hoạt động tại châu Mỹ Latinh, cũng như với các cơ quan của Giáo triều Rôma.

Những ghi chú lịch sử

Bộ Giám mục có nguồn gốc từ lâu đời. Đức Giáo hoàng Sixtô V, qua Tông hiến Immensa ban hành ngày 22 tháng 01 năm 1588, đã thiết lập Bộ đặc trách Thành lập các Giáo hội và các Thẩm quyền của Hồng y đoàn, sau đó, Thánh bộ này được đổi tên thành “Thánh bộ của Công nghị Hồng y” (the Sacred Congregation of the Consistory). Đến triều đại Đức Giáo hoàng Piô X, qua Tông hiến Sapienti Consilio năm 1908, với thẩm quyền được mở rộng, Thánh bộ này còn chịu trách nhiệm về những vấn đề liên quan đến việc tuyển chọn các giám mục, cũng như việc thiết lập các giáo phận và các kinh sĩ đoàn. Tiếp đến, với Tông hiến Regimini Ecclesiae Universae ban hành ngày 15 tháng 8 năm 1967, Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã đổi tên Thánh bộ này thành “Thánh bộ Giám mục”. Với Tông hiến Pastor Bonus ban hành ngày 28 tháng 6 năm 1988, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II xác định rằng Thánh bộ Giám mục, ngoài những thẩm quyền khác, có trách nhiệm thi hành mọi việc liên quan đến việc thiết lập các Giáo hội địa phương và các Hội đồng của họ, cũng như việc phân chia, sáp nhập, giải thể và những thay đổi khác. Sau cùng, vào năm 2022, với việc ban hành Tông hiến Praedicate Evangelium, Thánh bộ Giám mục được chính thức đổi tên thành “Bộ Giám mục”.

Tuyển chọn những mục tử

Tiêu chuẩn đặt ra không phải là tìm kiếm sự hoàn hảo tuyệt đối. Khác với Bộ Phong thánh, Bộ Giám mục quan tâm đến việc thẩm định hồ sơ mục vụ của các ứng viên, những người đang bước đi trong ánh sáng Tin mừng. Nơi người linh mục được đề cử để lãnh nhận sứ vụ giám mục, có các nhân đức đối thần và nhân bản, đặc biệt quan trọng là đức khôn ngoan. Công việc của Bộ Giám mục được thực hiện trong sự hiệp hành, với đức tin và trong một tinh thần phục vụ. Sau cùng, bản đánh giá được trình lên Đức Giáo hoàng và ngài là người đưa ra quyết định cuối cùng.

Nữ tu Têrêsa Thùy Dung

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va