Ngày 22 tháng 6: Thánh Gioan Fisher, Giám mục, Tử đạo

 PHỤNG VỤ CHƯ THÁNH

Ngày 22 tháng 6

THÁNH GIOAN FISHER, GIÁM MỤC, TỬ ĐẠO

“Thưa anh chị em Kitô hữu, tôi đến đây để chết vì đức tin vào Giáo hội Công giáo thánh thiện của Đức Kitô.” Đó là những lời cuối cùng của Thánh Gioan Fisher trước khi bị xử chém đầu. Ngày 22 tháng 6 năm 1535, Thánh Gioan Fisher – vị Giám mục giáo phận Rochester đã chịu tử đạo, sau nhiều lần từ chối khuất phục trước yêu sách của nhà vua Anh quốc muốn đặt hàng giáo sĩ dưới quyền mình. Khi còn sống, thánh nhân được Erasme xứ Rotterdam, người bạn thân của ngài, ca ngợi là “người uyên bác nhất và là vị giám mục thánh thiện nhất”.

Một học giả xuất chúng

Gioan sinh ra trong một gia đình giàu có ở vùng Yorkshire, và ngay từ nhỏ, ngài đã bộc lộ trí thông minh khác thường. Mới 14 tuổi, ngài vào học tại Đại học Cambridge và sau đó tốt nghiệp thần học. Năm 22 tuổi, ngài được truyền chức linh mục sớm hơn thông lệ và trở thành cha giải tội cũng như tuyên úy riêng của nữ Bá tước Margaret Beaufort, người sau này là bà nội của Vua Henri VIII. Cùng với bà, ngài góp phần thành lập hai học viện Saint John’s College và Christ’s College. Khi đảm nhận vai trò phó viện trưởng, ngài yêu cầu sinh viên học tiếng La tinh, Hy lạp và Do thái là những ngôn ngữ của Kinh Thánh, để hiểu sâu hơn Lời Chúa. Ngài rất giỏi về tiếng La tinh, đến năm 48 tuổi ngài vẫn tiếp tục học tiếng Hy lạp, và năm 50 tuổi bắt đầu học tiếng Do thái.

Vị giám mục chống lại phong trào Cải cách

Năm 1504, ngài được tấn phong Giám mục Rochester, một trong những giáo phận nhỏ bé và nghèo nhất nước Anh. Dù nhiều lần có cơ hội chuyển đến những giáo phận khác, ngài vẫn chọn ở lại nơi đây và trìu mến gọi giáo phận của mình là “hiền thê nghèo của tôi”. Nhờ nền học vấn sâu rộng, năm 1523 ngài dấn thân bảo vệ đức tin Công giáo trước ảnh hưởng phong trào Cải cách Luther, lúc đó cũng đang lan rộng ở Anh. Đây cũng là thời kỳ ngài sát cánh với nhà vua trong việc bảo vệ quyền tối thượng của Giáo hội Rôma. Ngài xuất bản tác phẩm De veritate corporis et sanguinis Christi in Eucharistia (Về chân lý Mình và Máu Đức Kitô trong Bí tích Thánh Thể), tác phẩm này càng củng cố uy tín của ngài như một nhà bảo vệ đức tin Công giáo trước những trào lưu cải cách đương thời.

Cuộc đối đầu với Henri VIII

Mối quan hệ giữa ngài và vua Henri VIII dần rạn nứt khi nhà vua muốn ly dị hoàng hậu Catherine xứ Aragon – người mà Đức cha Gioan Fisher là cha giải tội – để kết hôn với Anne Boleyn. Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng không chấp thuận yêu cầu ấy. Nhà vua tìm cách thuyết phục Giám mục Rochester đứng về phía mình, nhưng ngài từ chối hành động trái với lập trường của Đức Giáo hoàng Rôma. Nhà vua tức giận buộc vị giám mục phải tuyên thệ trung thành với mình. Đức cha Gioan trả lời dứt khoát: “Chỉ trong phạm vi luật của Đức Kitô cho phép.” Từ đó, sự đổ vỡ trở nên không thể hàn gắn. Năm 1534, Henri VIII ban hành Đạo luật Tối thượng buộc mọi giám mục phải ký nhận. Đạo luật này đánh dấu sự ra đời của Giáo hội Anh giáo, vốn công nhận nhà vua chứ không phải Đức Giáo hoàng là vị có thẩm quyền tôn giáo cao nhất. Giám mục Gioan Fisher từ chối ký tên, và ngày 13 tháng 4 năm ấy, ngài bị bắt giam cầm trong tháp Luân Đôn, và Tòa giám mục Rochester bị tuyên bố trống tòa.

Tình bạn với Thánh Tôma More trong ngục tù và tử đạo

Trong thời gian bị giam cầm và bị đưa ra xét xử, Thánh Gioan Fisher gặp Thánh Tôma More, một người bạn lâu năm. Là một luật gia giáo dân nổi tiếng, Tôma More cũng bị kết án tử hình vì từ chối tuyên thệ trung thành với nhà vua trong những vấn đề liên quan đến đức tin. Dù không bị giam cùng phòng, hai người vẫn nâng đỡ nhau bằng tình bạn chân thành. Họ đã hỗ trợ, giúp đỡ và an ủi lẫn nhau, chia sẻ những gì ít ỏi họ có.

Trong khi đó tại Rôma, Đức Giáo hoàng Phaolô III quyết định nâng Đức cha Gioan Fisher lên hàng hồng y với trong một nỗ lực mong cứu ngài khỏi án tử hình, nhưng Vua Henri VIII từ chối trả tự do và không cho phép ngài sang Rôma. Sáng ngày 22 tháng 6 năm 1535, các lính canh đánh thức ngài và báo rằng cuộc hành quyết sẽ diễn ra lúc 10 giờ cùng ngày. Trên giá treo cổ, trước khi chịu chết, ngài đã ba lần nữa khẳng định từ chối trung thành với Vua Henri VIII. Vài ngày sau, Thánh Tôma More cũng bước theo con đường tử đạo ấy. Chính vì vậy, Giáo hội Công giáo cử hành lễ nhớ hai vị thánh trong cùng một ngày.

Đức Giáo hoàng Lêô XIII đã phong chân phước cho các ngài cùng với 54 vị tử đạo Anh quốc khác. Sau đó, Đức Giáo hoàng Piô XI đã phong thánh cho hai ngài. Hiện nay, hài cốt của các ngài được an táng tại nhà nguyện hoàng gia Thánh Phêrô trong tháp Luân Đôn. Cả hai vị thánh cũng được Giáo hội Anh giáo tôn kính cho đến ngày nay.

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr